Schijnzelfstandigheid is een groeiend probleem in Nederland, waarbij zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) feitelijk in loondienst werken, terwijl ze als ondernemer worden behandeld. Dit heeft gevolgen voor zowel zelfstandigen als opdrachtgevers, met name door de fiscale en sociale zekerheidsregels. De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is bedoeld om schijnzelfstandigheid te bestrijden en duidelijkheid te scheppen over arbeidsrelaties.

Volgens de Belastingdienst is er sprake van een arbeidsovereenkomst als er een gezagsverhouding is, loon wordt betaald en de werknemer verplicht is het werk persoonlijk uit te voeren. Het recente Deliveroo-arrest heeft de beoordeling aangescherpt, waardoor andere factoren, zoals inbedding in de organisatie en commercieel risico, ook zwaarder wegen.

Vanaf 1 januari 2025 zal de Belastingdienst de Wet DBA weer actief handhaven. Controles richten zich vooral op grote opdrachtgevers die veel met zzp’ers werken. In geval van kwaadwillendheid kunnen er naheffingen en boetes volgen.

Om schijnzelfstandigheid te voorkomen, moeten zzp’ers aantonen dat ze ondernemersrisico dragen, meerdere opdrachtgevers hebben en zelfstandigheid behouden over werktijden en werkwijze. Het gebruik van modelovereenkomsten kan helpen, maar biedt geen absolute zekerheid. Ook een bv oprichten is geen garantie tegen schijnzelfstandigheid, aangezien de Belastingdienst blijft kijken naar de feitelijke werkrelatie.

Voor zelfstandigen die niet aan de ondernemerscriteria voldoen, bestaan alternatieven zoals payroll- of uitzendconstructies. De Belastingdienst biedt bovendien een herstelmogelijkheid voordat boetes worden opgelegd.

Kortom, zelfstandigen en opdrachtgevers moeten zorgvuldig omgaan met de Wet DBA om ongewenste naheffingen te voorkomen en hun samenwerking op een juridisch veilige manier in te richten.

Link naar het rapport: https://www.zzp-nederland.nl/sites/default/files/2024-10/Whitepaper%20-%20Schijnzelfstandigheid%20-%20Wet%20DBA.pdf